Yn Chwefror 2026, ymwelwyd FareShare Cymru Pantri GVC FoodShare yn Llanilltud Fawr, sydd yn pantri bwyd gyda sefydliad cadarn o fewn Cymru. Mae’r pantri yn cefnogi cartrefi ar draws Bro Morgannwg gwledig. Roedd ein ymweliad wedi amlinellu sut mae’r ailddorsbarthiad o fwyd gormodol yn galluogi atebion cynaliadwy gan y cymuned i’r cynnydd o gostiau bywyd a thlodi bwyd.
Mae’r pantri ar gael pob wythnos ar dydd Iau o’r adeilad CF61 ar Station Road, gan cefnogi tu 65-70 cartref ar y tro. Yn ystod tymhorau prysur yn Tachwedd a Rhagfyr 2023, wnaeth presenoldeb cyrraedd record o 75 cartref o fewn wythnos unigol, sydd ar gyfartaledd yn cynnwys teulu o 4 y cartref. Rhwng 2023 a 2024, wnaeth y pantri cofnodi 3,109 ymweliad, gan cefnogi tu 12,463 person ar draws y flwyddyn.
Bwyd Fforddiadwy gyda Dewis ac Urddas
Am ddim ond £5, mae cwsmeriaid yn derbyn bwyd sydd gyda gwerth o 2 neu 3 gwaith mwy. Mae’r stoc yn cynnwys frwyth, llysiau, cynnyrch o siop fara yn ogystal â chynnyrch oer, rhewedig ac amgylchynol.
Er mwyn ateb y galw uche;, mae’r pantri wedi newid o’i hen ddull o hunan-gwasanaethu. Mae gwirfoddolwyr nawr yn gweithio yn ymyl cwsmeriaid, gan galluogi nhw i ddewis yr eitemau sydd yn gweddu i anghenion eu chartrefu. Mae hyn yn cadarnhau bod pob sesiwn yn rhedeg yn iawn gan sicrhau bod urddas, dewis i’r unigolyn a rhyngeithiad gyda pherson arall.
Nid oes meini prawf yn bodoli am bwy sydd gallu mynedu, sydd yn cadw’r pantri i fod yn hygyrch ac heb rhagfarn. Mae’n bosib bod cwsmeriaid yn profiadu problemau economaidd, yn byw yn ardal gwledig gyda dewisiad cyfyngiedig o fwyd, neu yn esiau lleihau bwyd gwastraff. Mae pob cyfranniad o £5 yn cael ei ailfuddsoddi i brynnu mwy o fwyd o safon uchel ar gyfer yr wythnoss i ddod, gan ganolbwyntio ar cynnyrchion fel cynnhwysion hanfodol a mae’r cartrefu yn gallu defnyddio wrth ymyl bwyd gormodol i greu prydau.
Mae adborth y cwsmeriaid yn dangos y gwahaniaeth mae’r pantri yn creu:
“Mae’n creu gwahaniaeth enfawr – rydym ni gallu cael pryd o fwyd priodol. Mae siopa yma yn galluogi ni i gael o leia dau pryd am y pedwar ohonyn ni, pryd bysym ni fel arall heb hynny.”
“Wnaeth hi fy helpu llawer yn economaidd a dwi’n bwyta amrwyiad mwy eang o fwyd nawr.”
Swyddogaeth FareShare Cymru
Mae FareShare Cymru yn cefnogi’r pantri wythnosol gan ailddosbarthu bwyd gormodol iachus a fydd fel arall yn diweddu fel gwastraff. Mae stoc ychwannegol yn dod o gasgliadau FareShare Go o Tesco, Waitrose, Co-op lleol, cynhyrchwyr lleol, In Kind Direct, a cyfraniadau unigol.
Ar draws y pantriau yn Llanulltud Fawr a Saint Tathan, mae ar gyfartaledd 300kg o fwyd gormodol yn cael ei ailddosbarthu pob wythnos – sydd yn meddwl cyfranniad positif i’r amgylchedd yn ogystal â chyfranniad i gartrefi ar draws Bro Morgannwg.
Myw na Phantri
Mae pantri FoodShare wedi tyfu i fod hwb cymuned ehangach. Mae cwsmeriad yn archebu slotiau o 10 munud ar y tro er mwyn i’r sesiwn llifo, tra bod gwirfoddolwyr yn cynnal awyrgylch croesawgar a chefnogol.
Mae’r adeilad CF61 yn hefyd cynnal cymuned caffi, banc dillad ac yn hefyd darparu gwybodaeth a chymor am ystod eang o broblemau gan gynnwys sut i gylludebu,cyflogaeth a llesiant. Mae tua 35 gwirfoddolwr ar draws y dau pantri yn cadarnhau y llifiad y gweithrediad gan hefyd cadw man cyfeillgar a phersonol
Tyfiad a Datblygiad
Yn Ionawr 2024, wnaeth GVC lansio pantri FoodShare Saint Tathan, gan ehangu ei gyrrhaeddiad o fewn Bro Morgannwg. Mae’r gwaith yn parhau i godi ymwyddiaeth o ddarpariad newydd yma ac i goethi’r model i sicrhau bod y model yn ateb anghenion y pobl lleol.
Mae esblygiad o’r pantri yn Llanilltud Fawr yn dangos sut i ateb i’r galw – ymaddasu ei dull er mwyn i deuluoedd parhau i derbyn bwy fforddiadwy ac hygyrch o fewn sefyllfa llawn urddas.
Mae Pantri GVC FoodShare yn dangos sut mae model ailddosbarthiad FareShare Cymru yn galluogi cyrff aelod i dosbarthu cymorth ymarferol gan y gymuned wrth lleihau gwastraff bwyd.
Mae FareShare Cymru yn atgyfnerthu y pantri bwyd cymunedol yng Nghymri gan gynnal dewis, amddiffyn yr amgylchedd a chryfhau gwytnwch y gymuned. Mae partneriaethau fel rhain yn troi bwyd da i fewn i adrawiad positif cymdeithasol ac amgylcheddol ar draws Cymru.
Cyfieithiad gan Dafydd Richards