Mae FareShare Cymru wedi ei fodd i gyhoeddi bod y cronfa ‘Surplus with Purpose Cymru‘ wedi cael ei adnewyddu am tair flynedd arall, diolch i’r cymorth parhaus Llywodraeth Cymru — gan sicrhau mae hydynoed mwy o fwyd Cymru yn cyrraedd cymunedoedd y gwlad yn lle diweddu fel gwastraff.
Pop flwyddyn yng Nghymru, mae tua 400,000 tunnell o fwyd sy’n cael eu gwastraffu, er bod y rhan fwyaf yn hollol blasus ac yn diogel i fwyta. Yn gydamserol, mae 1 allan o 5 o bobl Cymru yn gwynebu tlodi a thlodi bwyd. Wrth ddefnyddio’r cronfa ‘Surplus with Purpose Cymru’. mae FareShare Cymru yn gwaethio gyda cynhyrchwyr Cymraeg a busnesau bwyd i ailgyfeirio y bwyd gormodol sydd yn barod i fwyta i elusenau a mudiadau cymunedol ar draws y wlad — gan droi sialens amgylcheddol i fewn i ddatrysiad cymdeithasol.
Wedi ei dechrau yn wreiddiol gyda’r amcan i gael gwared o rwystrau arian sydd yn atal busnesau i ddyroddi eu bwyd gormodol, mae’r cronfa yn talu’r cost o drafnudiaeth, o’r staff a o’r gostiau o greu’r pecynnau. Dyma sydd yn sicrhau bod y broses o ddyroddi am ddim i gynhyrchwyr.
Diolch i’r adnewyddiad o dair flwyddyn o’r cronfa, mae hydynoed mwy o fwyd gormodol gallu aros yng Nhymru a chyrraedd y pobl sydd ei angen y mwyaf.
Cyfnerthu Tyfwyr Cymraeg i Gyfnerthu Cymunedau Cymraeg
Rhwng yr Ebrill o 2025 a’r Mawrth o 2026, roedd y cronfa ‘Surplus with Purpose Cymru’ wedi cynhorthwyo’r achub o fwy na 58 tunnell o gynnyrch Cymraeg, gan o ganlyniad rhoi cymorth i 186 aelog bwyd cymunedol ar draws De Cymru a darparu tua 138,795 o brydau bwyd i amcangyfrif o 21,390 o bobl.
Mae cyfnerthu tyfwyr Cymraeg yn meddwl cyfnerthu cymunedau Cymraeg — gan sicrhau bod bwyd da yn cyrraedd platiau, nid tirlenwi.
Diswyddo Rhwystrau ar Gyfer Cynhyrchwyr Cymraeg
O fewn y flynyddoedd diweddar. mae’r cynydd o gostiau y sector bwyd wedi creu’r ailddosbarthiad o fwyd gormodol yn annoddach, gan bod dewisiadau eraill o warediad bwyd fel treuliad anaerobic yn rhatach na dyroddi.
Mae’r Cronfa ‘Surplus with Purpose Cymru’ yn felly helpu i diswyddo’r rhwystrau gan dalu y costiau ymarferol yn ystod y broses o ailldosbarthiad bwyd — yn sicrhau o ganlyniad bod hi’n haws i gynhyrchwyr ailgyfeirio’r bwyd gormodol i bobl yn lle bob yn wastraff.
Mae tyfwyr a chynhyrchwyr Cymraeg yn amlygu’r pwysigrwydd o’r cronfa yn ystod ei bodolaeth.
Dwedodd Piers Lunt, Prif Tyfwr yn Fferm Bremenda Isaf:
“Mae’r cronfa wedi bod hynod o hanfodol wrth ddargyfeirio bwyd gormodol o fod yn wastraff. Cawsom ni sefyllfa ble roedd ciwcymbrau ar gyfer prydau ysgolion yn cynhyrchu niferoedd nodweddiadol yn ystod y gwyliau haf. Rhoddwyd anadl newydd i ni cael dewis trydydd-sector a nad oedd gan terfyn o rhan y nwyddau oedd e gallu derbynnu.”
Ychwanegodd Matthew Thomas, Hyfforddwr y Cyfrif Cenedlaethol yn Puffin Produce:
“Mae’r menter Surplus with Purpose yn cynnig datrysiad i’r problem o wastraff bwyd wrth ganiatáu i ni talu’r costiau cynaefu a llafur ar gyfer dyroddi bwyd a fydd fel arall yn ormodol o safwynt masnachol.”

Troi Bwyd Gormodol i Fewn i Effaith Cymunedol
Mae’r bwyd gormodol sydd yn cael ei ailddosbarthiadu o ganlyniad i’r cronfa yn rhoi cymorth i ganoedd o elusenau a mudiadau cymunedol ar draws Cymru. O ganlyniad, mae cynnig uwch o brydau, gostyngiad o rhan costiau bwyd yn ogystal â’r creadigaeth o lefydd croesawgar ble mae modd dod pobl at ei gilydd.
Yn ystod clwb cinio yn Grow Rhondda, sydd yn derbyn bwyd gormodol, roedd un aelod o’r cymuned wedi nodi:
“Roedd hwn yn meddwl mwy na bwyd i fi.”
Gyda’n gilydd, mae pertneriaethiau fel rhain yn dangos sut mae bwyd gormodol yn mynd tu hwnt i lenwi platiau; mae’n atgyfnerthu cymunedau ar draws Cymru. 💚
Datrysiad Cymraeg Ar Gyfer Bwyd Cymraeg
Mae’r adnewyddiad o’r cronfa ‘Surplus with Purpose Cymru’ yn sicrhau bod cynhyrchwyr Cymraeg yn parhau dyroddi bwyd gormodol am ddim, tra bod cymunedau yn dal i gael mynediad dibynadwy at cynhwysion iachus llawn moetholion.
Mae’n atgyfnerthu egwyddor syml:
Mae bwyd gormodol Cymru yn perthyn i blatiau Cymru.
Os ydych chi yn busness gyda diddordeb mewn dyroddi trwy’r cronfa Surplus with Purpose Cymru, anfonwch neges i swp@fareshare.cymru i ddysgu mwy.